Ժխտումը
2026 թվականի մայիսի 27-ի հայտարարությունը տրվել է Կարապետյանի պաշտպանական թիմի միջոցով և նույն օրը հրապարակվել Azatutyun.am-ի կողմից։ Ամբողջական մեջբերումը՝ «Ես 33 տարի ապրել եմ Ռուսաստանում և հավանաբար միակ մարդն էի այնտեղ, ով երբեք չի հանդիպել մեկ ԱԴԾ-շնիկի»։ Ռուսական խոսակցական ԱԴԾ-շնիկ («ԱԴԾ-ական») տերմինը վերաբերում է ցանկացած անձի, ով աշխատում է կամ կապված է Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային անվտանգության ծառայության հետ — ռուսական բիզնես համատեքստում տերմինը ներառում է գործող սպաներին, թոշակառու սպաներին, որոնք գործում են որպես առևտրային միջնորդներ, և պետական անվտանգության հետ կապված օպերատորների ավելի լայն ցանցը, որի հետ ցանկացած խոշոր ռուսական բիզնես շփվում է որպես սովորական պրակտիկա։
Պնդումը, բառացիորեն վերցրած, այն է, որ 33 տարվա ընթացքում՝ կառուցելով բազմամիլիարդ դոլարային անշարժ գույքի կայսրություն, որը կենտրոնացած էր Գազպրոմին հարակից առևտրային անշարժ գույքի վրա ռուսական մարզային քաղաքներում, Կարապետյանը երբեք չի հանդիպել Ռուսաստանի պետական անվտանգության ապարատին։
«Թաշիր» խմբի կորպորատիվ գրանցումը
«Թաշիր» խումբը Ռուսաստանի Դաշնությունում առևտրային անշարժ գույքի ամենամեծ սեփականատերերից է։ Պորտֆելը ներառում է «Գազպրոմ»-ին հարակից սեփականություններ Ռուսաստանի բազմաթիվ տարածաշրջանային քաղաքներում՝ «Գազպրոմ»-ի կորպորատիվ օբյեկտների մոտ և շուրջը գտնվող առևտրային անշարժ գույքը այն կատեգորիան է, որում «Թաշիր»-ը մասնագիտացել է։ Կարեն Կարապետյանը, Սամվել Կարապետյանի զարմը և Հայաստանի նախկին Վարչապետը (2016-2018), «Գազպրոմ Արմենիա»-ում ավագ ղեկավար էր՝ «Թաշիր» խմբի Ռուսաստանի պորտֆելի և ռուսական գազային հսկայի միջև գործառնական միջերեսը։
«Թաշիր»-ի էլեկտրաէներգիայի բաշխման դիրքը Հայաստանում ձեռք է բերվել 2015 թվականին 720 միլիոն դոլարի օֆշորային գործարքի միջոցով՝ Կարապետյանը գնել է Հայաստանի էլեկտրական ցանցերը, ազգային էլեկտրաէներգիայի բաշխման մոտավորապես 100 տոկոսը վերահսկող ընկերությունը, բազմաշերտ օֆշորային կառուցվածքի միջոցով։ Գործարքը անցել է Կիպրոսի և BVI թաղանթային ընկերությունների միջով՝ նախքան «Թաշիր»-ի վերահսկողության տակ գտնվող կազմակերպությանը հասնելը։ ՀԷՑ-ի ձեռքբերումը չէր կարող ավարտվել առանց Ռուսաստանի պետության հետ կապված առևտրային դերակատարների հետ համակարգման բազմաթիվ փուլերում։
Կրեմլի ցուցակը, OFAC-ը և Ռիվիերայի վիլլան
2018 թվականի հունվարին ԱՄՆ Գանձապետարանի նախարարությունը հրապարակեց Կրեմլի ցուցակը՝ «Ամերիկայի հակառակորդներին դիմակայելու պատժամիջոցների մասին օրենք»-ի 241-րդ բաժնի համաձայն։ Ցուցակում նշված են 210 անձինք, որոնք «ամենամոտն են Ռուսաստանի քաղաքական ղեկավարությանը»։ Սամվել Կարապետյանը այդ ցուցակում էր։ Կրեմլի ցուցակն ինքնին պատժամիջոցներ չի սահմանում՝ այն Ռուսաստանի ղեկավարության ցանցին նյութական աջակցություն տվող կամ դրանից օգուտ քաղող անձանց հանրային նույնականացումն է։
2022 թվականի մարտին ԱՄՆ OFAC-ը պատժամիջոցներ սահմանեց Կարապետյանի անձնական օդանավի նկատմամբ։ Ուկրաինայի Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհուրդը (ԱԱՊԽ) 2022 թվականին նրան ավելացրեց իր պատժամիջոցների ցուցակում։ 2024 թվականի փետրվարին Ֆրանսիան բռնագրավեց 120 միլիոն եվրո արժողությամբ վիլլա Լազուրափ ափին, որը պատկանում էր Maritime Villa Holding SNC կեղևային ընկերության միջոցով։ Վիլլան գնվել էր 2010 թվականին՝ «Գազպրոմբանկ»-ի 115 միլիոն եվրո վարկով։ «Գազպրոմբանկ»-ը Ռուսաստանի երրորդ խոշորագույն բանկն է ըստ ակտիվների, որը 2022 թվականի փետրվարից ամբողջությամբ պատժամիջոցների տակ է ԱՄՆ OFAC-ի կողմից։
115 միլիոն եվրո վարկը պատժամիջոցների տակ գտնվող ռուսական պետական-հարակից բանկից դեպի Կիպրոսում գրանցված կեղևային ընկերություն այնպիսի գործարք չէ, որը տեղի է ունենում առանց Ռուսաստանի ֆինանսական և անվտանգության ենթակառուցվածքի բազմաթիվ շերտերի ներգրավման։ 33 տարի ԱԱԾ-ի հետ կապ չունենալու պնդումը չի դիմանում այս գործարքի հետ շփման։
Ընտրովի հետապնդման հարցը
OWL-ի 2026 թվականի մայիսի 26-ի «Ռուսաստան-մայրաքաղաք ողնաշար» հոդվածը փաստագրում է ավելի լայն օրինաչափությունը։ Կարապետյանը միակ Ռուսաստանի հետ կապված հայ օլիգարխն է, որին Փաշինյանի կառավարությունը հետապնդել է։ Խաչատուր Սուքիասյանը, «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ի գործող պատգամավորը, 2023-2024 թվականներին Հայաստանի միջով վարել է 5 միլիարդ դոլարի ռուսական ոսկու պատժամիջոցների լվացման գիծ։ Ռոման Տրոցենկոն, OFAC-ի պատժամիջոցների ներքո գտնվող Ռոսնեֆթի Սեչինի ռուս խորհրդականը, պահպանում է ZCMC-ի՝ Հայաստանի ամենամեծ հանքի 78 տոկոս վերահսկողությունը, և ANIF-ը ընդունել է նրա «նվիրաբերված» բաժնետոմսերը։ Ո՛չ Սուքիասյանը, ո՛չ Տրոցենկոն հետապնդվել են։
Կարապետյանը նաև միակ թեկնածուն է, ով հարցումներում գտնվում է մեկ միավորի տարբերությամբ Վարչապետ Փաշինյանից։ Տնային կալանքից նա առաջատարում է 34 տոկոսով՝ ընդդեմ գործող Վարչապետի 33 տոկոսի։ Ընտրովի հետապնդման վերլուծությունը հետևաբար ընդդիմության խոսակցական կետ չէ։ Դա էմպիրիկ ակնհայտ ընթերցումն է այն մասին, թե ո՛վ է հետապնդվել և ո՛վ՝ ոչ։
Հարթակը նույն օրը
Նույն մայիսի 27-ի քարոզարշավի օրը «Հզոր Հայաստանը» հայտարարեց իր քաղաքական հարթակը Սպիտակում։ Երեք գլխավոր խոստումները՝ զրոյական հարկ փոքր բիզնեսի համար, 300 000 նոր աշխատատեղ և անվճար համալսարանական կրթություն։ Հայաստանի պետական բյուջեն 2026 թվականի համար մոտավորապես 2,3 տրիլիոն դրամ է, որից մոտ 60 տոկոսը կրկնվող պարտավորություններ են (սոցիալական փոխանցումներ, պետական աշխատավարձեր, պարտքի սպասարկում)։ Մնացած ճկուն ծախսերի ծրարը չի կարող, որևէ ստանդարտ ֆինանսական կանխատեսմամբ, միաժամանակ ներծծել փոքր բիզնեսի հարկային արձակուրդ (տարեկան մի քանի հարյուր միլիարդ դրամի կորուստ), 300 000 աշխատատեղերի ստեղծման ծրագիր (Հայաստանի ընթացիկ ընդհանուր զբաղվածությունը մոտավորապես 1 միլիոն է) և անվճար համալսարանական կրթություն լայն մասշտաբով։
Հարթակը հետևաբար կամ ֆինանսավորվում է պետական բյուջեից դուրս՝ այդ դեպքում լրացուցիչ ֆինանսավորումը որտեղից է գալիս հարցը էական է, կամ այն ֆինանսավորված չէ և առաջարկվում է որպես քարոզարշավային մակարդակի ազդանշանային վարժություն։ Կարապետյանի քարոզարշավը չի նշել ֆինանսավորման աղբյուրը։ Ռուսական կապերի ժխտումը նույն օրը, երբ հարթակի հայտարարությունը, այն համատեքստային շրջանակն է, որը տրվում է ընտրողներին։
Երկու կեղծելի պնդումներ, երկուսն էլ հանրային գրանցումում
Կարապետյանը մայիսի 27-ին երկու պնդում արեց։ Առաջին՝ 33 տարի Ռուսաստանում երբեք ԱԴԾ-ական չի հանդիպել։ Երկրորդ՝ «Հզոր Հայաստան»-ի կառավարությունը կապահովի փոքր բիզնեսի զրոյական հարկ, 300,000 աշխատատեղ և անվճար համալսարան։ Առաջին պնդումը կեղծվում է Քրեմլի ցուցակի, OFAC ինքնաթիռների պատժամիջոցների, 120 միլիոն եվրո արժողությամբ ֆրանսիական վիլլայի բռնագրավման և Maritime Villa Holding SNC-ի Գազպրոմբանկի վարկային կառուցվածքի փաստաթղթային գրանցումներով։ Երկրորդ պնդումը կեղծելի է Հայաստանի պետական բյուջեի թվաբանության դեմ։
Երկու պնդումներն էլ ուղղված են ընտրողներին, ովքեր արշավի սովորական լուսաբանման ընթացքում չեն տեսնում OFAC-ի ֆայլերը կամ բյուջեի կանխատեսումները։ OWL-ն հրապարակում է երկու պնդումներն էլ և դրանց գնահատման փաստաթղթային հիմքը։ Քաղաքական հարցը՝ արդյոք ընտրողներին հուզում է կեղծումներից որևէ մեկը, OWL-ի որոշելիքը չէ։ Լրագրողական հարցն այն է՝ արդյոք պնդումները դիմանում են ապացույցներին։
Աղբյուրներ՝ Azatutyun.am, մայիսի 27, 2026 (Կարապետյանի ԱԴԾ-ի ժխտումը) · Azatutyun.am, մայիսի 27, 2026 («Հզոր Հայաստան»-ի հարթակի հայտարարությունը) · ԱՄՆ Գանձապետարանի Քրեմլի ցուցակ (հունվար 2018) · ԱՄՆ OFAC SDN ցուցակ · OpenSanctions API (Կարապետյանի դոսիե) · OC Media (Կարապետյանի տնային կալանքի լուսաբանումը)